Bệnh viện Đa khoa Sa Đéc Ngày mới, Tinh thần mới, Phục vụ mới, Đoàn kết mới, Hài lòng mới, Hoàn thành mới
 

Thông tin thuốc

Báo cáo thông tin thuốc tháng 02/2016.

Thông tin thuốc tháng 2/2016: Cảnh giác dược


HƯỚNG TỚI SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN HỢP LÝ

TỔN THƯƠNG GAN DO THUỐC

Tổn thương gan do thuốc thường có liên quan đến việc sử dụng phối hợp nhiều loại thuốc, bao gồm các thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và các thuốc hỗ trợ. Do đó,đây là một thách thức trong chẩn đoán và quản lý việc sử dụng thuốc đối với các cán bộ y tế. Việc phát hiện sớm nguy cơ này có vai trò quan trọng để góp phần giảm thiểu những tổn thương như vậy.

Vì tổn thương gan do thuốc không phải là một tổn thương bệnh lý đặc trưng nên khi chẩn đoán thường bị loại trừ, tuy nhiên, nên đưa nó vào chẩn đoán phân biệt ở những bệnh nhân có bệnh gan mới khởi phát và ở những bệnh nhân mà tình trạng bệnh gan đang mắc phải trở nên xấu hơn sau khi gần đây có sử dụng thuốc.

Chẩn đoán phân biệt bao gồm viêm gan siêu vi, viêm gan do rượu, rối loạn tự miễn, tắc nghẽn gan do suy tim, tổn thương gan do sốc hoặc nhiễm trùng huyết và rối loạn đường mật.  Những bệnh gan thâm nhiễm hiếm gặp hơn, ví dụ như haemochromatosis (trong gan có chứa nhiều sắt) và bệnhWilson, cũng có thể yêu cầu loại trừ. Xác định nguyên nhân tổn thương gan thường phức tạp, vì các triệu chứng ban đầu có thể không đặc hiệu, ngày bắt đầu dùng thuốc có thể không được xác định rõ ràng và bối cảnh lâm sàng có thể bị lẫn lộn bởi các quá trình bệnh lý cơ bản. Tổn thương gan do thuốc thường xảy ra thông qua hai cơ chế, hoặc là do ảnh hưởng hóa sinh trực tiếp hoặc là do sự kích thích của một đáp ứng miễn dịch bởi độc tính của thuốc hoặc bởi sự chuyển hóa. Bảng dưới đây là một số ví dụ về các loại thuốc thường gây tăng men gan. Các loại thuốc này cũng được xếp vào danh sách các thuốc có liên quan nhiều nhất đối với suy gan cấp do thuốc. Cần thận trọng và theo dõi thường xuyên chức năng gan khi sử dụng phối hợp hai hay nhiều thuốc gây suy gan cấp trên những bệnh nhân dễ bị tổn thương, chẳng hạn như người cao tuổi, những người dùng nhiều thuốc, những người thiếu máu cục bộ gan tiềm ẩn hay những người đang mắc phải bệnh gan.

Thời gian tiềm ẩn có thể ngắn (vài giờ đến vài ngày), trung bình (1-8 tuần), hoặc kéo dài (1-12 tháng hoặc hơn). Trong những trường hợp hiếm gặp, phản ứng có thể xảy ra sau khi đã ngưng dùng thuốc.

 

 

 

Các thuốc có liên quan

Tế bào gan

 -  Kháng sinh: isoniazid, rifampicin

  -Kháng nấm: ketoconazole, itraconazole, fluconazole

- Kháng virus: zidovudine, didanosine, nevirapine, ritonavir, indinavir

-  Chống co giật: phenytoin, carbamazepine, sodium valproate, phenobarbitone

-    Điều trị tăng huyết áp: captopril, enalapril, lisinopril, losartan
- Chống trầm cảm: amitriptyline, imipramine, trazodone, venlafaxine, fluoxetine, paroxetine, duloxetine, sertraline, bupropion

-    Kháng viêm: ibuprofen, indomethacin, diclofenac, sulindac

Statin

Viêm gan hỗn hợp/ ứ mật

-    Kháng sinh: amoxicillin/clavulanic acid, trimethoprim/ sulfamethoxazole, clindamycin

-   Ức chế miễn dịch: azathioprine

Ứ mật

 - Kháng sinh: erythromycin, nitrofurantoin, rifampicin, amoxycillin/clavulanic acid

-  Chống trầm cảm: duloxetine, mirtazapine, chống trầm cảm ba vòng

-  Chống kết tập tiểu cầu: clopidogrel

Chẩn đoán:

Alanine transferase (ALT) và alkaline phosphatase (APT) thường được xem là những xét nghiệm chức năng gan hữu ích nhất để xác định loại tổn thương gan. Mặc dù có độ nhạy cao nhưng chúng lại có độ đặc hiệu thấp trong việc dự đoán nhiễm độc gan nghiêm trọng.

Khi giá trị ALT trong giới hạn tham khảo ở mức cơ bản và tăng lên gấp 2-3 lần

 thì nên tăng cường cảnh giác trong việc giám sát bệnh nhân thường xuyên hơn. Khi giá trị ALT cao hơn so với giới hạn tham khảo 4-5 lần trở lên thì nên ngưng sử dụng thuốc nghi ngờ gây ra tổn thương gan. Khi lượng bilirubin cao gấp đôi giá trị bình thường, kèm theo sự gia tăng gấp 3 lần ALT trở lên cho thấy có nguy cơ xảy ra tổn thương gan nghiêm trọng và cần phải xem lại việc dùng thuốc. Nếu một thuốc bị nghi ngờ là tác nhân gây bệnh thì cần phải ngưng ngay.

Điều trị:

Điều trị tổn thương gan do thuốc phần lớn là điều trị hỗ trợ. Hầu hết các cách giải quyết là ngưng các tác nhân gây bệnh. Trong khi thời gian để phục hồi có thể mất vài ngày đến một tuần, thậm chí có những trường hợp chỉ cải thiện sau khi đã ngưng thuốc từ nhiều tuần đến nhiều tháng. Trong những trường hợp rất hiếm, tổn thương gan là vĩnh viễn và việc ghép gan là cần thiết.

Loại thuốc nghi ngờ gây ra tổn thương gan thường được khuyến cáo là không nên sử dụng lại, vì phản ứng tiếp theo đó có thể nghiêm trọng hơn so với lần đầu, nhất là khi liên quan đến các phản ứng quá mẫn. Trong trường hợp môt số loại thuốc cần phải sử dụng lặp lại, cần phải xem xét kỹ càng các khuyến cáo về thuốc đó kết hợp theo dõi bệnh nhân cẩn thận.

Nguồn: http://www.tga.gov.au.

 

                                                Sa đéc, Ngày 04 tháng 02 năm 2016

                                                                          Người báo cáo

                              

                                                                                                            Bs. Phạm Kim Chung

Nội dung khác